ΑΘΗΝΑ ΧΑΛΚΙΟΙΚΟΣ και το ΜΥΣΤΗΡΙΟ του ΧΑΛΚΟΥ

[07/01/2012 - 18:29]

Γράφει ο Σπύρος Μακρής
ΑΘΗΝΑ ΧΑΛΚΙΟΙΚΟΣ και το ΜΥΣΤΗΡΙΟ του ΧΑΛΚΟΥ

Η Αθηνά Χαλκίοικος (χάλκινος οίκος) ήταν η πολιούχος θεά της αρχαίας Σπάρτης.

Ο Ευρυπίδης αποκαλεί τη θεά «χαλκόπυλο», δηλαδή με χάλκινες πύλες. Ο ναός της ήταν ένα από τα σημαντικότερα ιερά της Σπάρτης και λειτούργησε από τον 8ο αιώνα π.Χ. μέχρι τον 2ο αι. μ.Χ., οπότε και καταστράφηκε.

Σύμφωνα με τον Παυσανία (3, 17, 2), ο ναός της είχε ιδρυθεί από τον Τυνδαρέα και τους γιούς του, παρέμεινε όμως ημιτελής μέχρι που ο Σπαρτιάτης αρχιτέκτονας, χακλουργός και ποιητής Γιτιάδας, περί τα μέσα του 6ου αιώνα π.Χ. επένδυσε τον ναό εξ ολοκλήρου με χάλκινα ή μπρούτζινα ανάγλυφα μυθολογικού περιεχομένου. Επίσης έπλασε ένα χάλκινο, ή ξύλινο χαλκένδυτο άγαλμα της θεάς, και έγραψε ύμνο προς τιμή της. Ο Παυσανίας μνημονεύει το ναό σε συνδυασμό με τρίποδες και αγάλματα που στήθηκαν.

Οι αρχαιολογικές έρευνες αποκάλυψαν δύο επίπεδα των ερειπίων, ένα της πρώιμης γεωμετρικής εποχής, και ένα δεύτερο, της κλασικής εποχής. Σύμφωνα με το λεξικό Σουίδα η ονομασία «χαλκίοικος» ερμηνεύεται με την ύπαρξη χάλκινου οίκου –κάτι, που έρχεται σε πλήρη συμφωνία με τα ευρήματα τα οποία, συμπεριλαμβάνουν πολλά χάλκινα καρφιά και χάλκινες πλάκες, οι οποίες πιθανών κάλυπταν μέρη του ναού, όχι όμως ολόκληρο το ναό.

Είναι σημαντικό να σημειώσουμε πως, σε αρκετά σημεία, στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια, ο Όμηρος αναφέρεται στο χάλκινο ανάκτορο του Δία στον Όλυμπο (Ιλιάδα Α΄ στχ 426 και αλλού), όπως και των άλλων θεών, τα οποία έφτιαξε ο Ήφαιστος.

Ο Πολύβιος (Ιστορία 4,35,2,4) αναφέρει ότι στον ναό πραγματοποιούνταν ετήσια τελετή, κατά την οποία οπλισμένοι νέοι έκαναν πομπή και οι έφοροι έκαναν θυσία. Πιθανών η τελετή αυτή να ήταν τα «Αθάναια», τα οποία είναι γνωστά από επιγραφές.

Ιερό Αθηνάς Χαλκιοίκου

Ιερό Αθηνάς Χαλκιοίκου

Ο ναός βρίσκονταν στο υψηλότερο σημείο της περιοχής, στην ακρόπολη βόρεια της πόλης της Σπάρτης. Ο ναός αυτός λειτουργούσε ως άσυλο, στο οποίο συχνά κατέφυγαν πολλά άτομα της υψηλής κοινωνίας. Εκεί κατέφυγε ο Παυσανίας, νικητής των Πλαταιών, μετά την δεύτερη δίκη του, για να αποφύγει την σύλληψη. Ακόμα και ο Λεωνίδας, το 242 π.Χ. εκεί κατέφυγε, όταν συκοφαντήθηκε μετά από τις ριζικές ανακαινίσεις που επέφερε.

σφαίρα στο βατικανό

Χάλκινη σφαίρα-οφθαλμός. Βατικανό.

Ενδεχομένως να υπάρχουν και κάποιες άλλες προεκτάσεις στο θέμα του χάλκινου οίκου, του χάλκινου ανακτόρου του Διός, τα χαλκοβατή ιπτάμενα οχήματα, την χάλκινη σφαίρα-μάτι-γοργόνειο στο Βατικανό, αλλά και τις περίεργες ιδιότητες του χαλκού, για τις οποίες ενδεχομένως ο Μέγας Αλέξανδρος σφράγισε τις πύλες στην Ασία

diadrastika.com

Διαβάστε τη συνέχεια

Σπύρος Μακρής
Συγγραφέας, αρθρογράφος. Ανάμεσα στα πολλά ενδιαφέροντά μου είναι: Αρχαία Ελληνική Γραμματεία, Αρχαίοι Πολιτισμοί, Μεταφυσική, (παρα)ψυχολογία, Ανεξήγητα Φαινόμενα, Θρησκείες. Από το 1992, εκατοντάδες άρθρα του, έχουν δημοσιευτεί σε πολλά περιοδικά, μερικά από τα οποία είναι: Hellenic Nexus, Strange, Άβατον, Mystery, Ιστορία Εικονογραφημένη, Mystic View, Ανεξήγητο, Ιχώρ, Αέροπος. Συμμετοχές μου σε συλλογικά βιβλία των εκδόσεων Αρχέτυπο: Ιερή Ελλάδα (2001), Τι είναι η ψυχή (2002), Τυπολογία (2002), Αρχαία Ελληνική επιστήμη (2003), Τα μυστικά της Διατροφής (2003), Αρχαιολογικά μυστήρια στην Ελλάδα (2004), Απόκρυφες Ιστορίες (2005), Τα Μυστικά των Ελλήνων (2005), Τα 20 Μεγαλύτερα Μυστήρια του Πλανήτη (2005), Παράξενοι ιεροί τόποι (2006), Η Δύναμη των Συμβόλων (2006), Ό,τι ξέρεις είναι ψέμα (2006), Θαύματα (2006), Απαγορευμένες γνώσεις (2006), Παράξενες Λατρείες (2007). Δικά μου, από τις ίδιες εκδόσεις, είναι τα παρακάτω: Οικοδύναμη, το αρχαιοελληνικό Φενγκ Σούι (2003) και Αμαζόνες (2005) Από τις Εκδόσεις Πύρρα ένα παιδικό που προοριζόταν για συνέχειες, με κείμενο και εικονογράφηση δικά μου, ο διασκευασμένος μύθος για παιδιά: Η Ευρυνόμη και το Αυγό του Σύμπαντος (2008).
loading...
Loading...
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ