Ιησούς Χριστός. Είχατε την γνώση και την κλειδώσατε. Σε τι αναφέρεται

Σπύρος Μακρής
περιεχόμενο σχολιασμού, με στοιχεία δημιουργικής σκέψης

Όταν ο Ιησούς δέχτηκε πρόσκληση από έναν Φαρισαίο να γευματίσουν, πήγε στο σπίτι του και βρίσκοντας μια αφορμή άρχισε να τα «χώνει», όπως θα λέγαμε σήμερα. Ανάμεσα σε άλλα είπε και τα εξής: οὐαὶ ὑμῖν τοῖς νομικοῖς ὅτι ἤρατε τὴν κλεῖδα τῆς γνώσεως αὐτοὶ οὐκ εἰσήλθετε, καὶ τοὺς εἰσερχομένους ἐκωλύσατε (Κατά Λουκάν 11:52 ). Δηλαδή: «Αλλοίμονό σας, νομοδιδάσκαλοι, διότι αφαιρέσατε το κλειδί της γνώσεως. Ούτε εσείς μπήκατε, αλλά και εκείνους που ήθελαν να μπουν, τους εμποδίσατε». Τι ήθελε να με αυτά τα λόγια; Ποιο ήταν το «κλειδί της γνώσεως», σε τι αναφερόταν; Θα μπορούσε να είναι το Κλειδί του Δαυίδ ή το Κλειδί (Σφραγίδα) του Σολομώντα, όπως έχει προταθεί από παλιούς μελετητές; Όχι, κατά τη γνώμη μου.

Σχεδόν όλα τα λόγια του Ιησού, όπως περιγράφονται στα τέσσερα Ευαγγέλια, είναι παραβολές, αλληγορίες και εν γένη συμβολικά. Η ευκολότερη σκέψη που θα μπορούσαμε να σχηματίσουμε είναι ότι, όπως όλα έτσι αυτά που απευθύνει στους νομοδιδάσκαλους, περιέχουν έναν συμβολισμό. Εάν είναι έτσι τότε, οι λέξεις που χρησιμοποιεί «κλειδί της γνώσεως» θα πρέπει να περιέχουν έναν συμβολισμό, κάποιες συμβολικές έννοιες. Η πιο απλή χριστιανική ερμηνεία που θα μπορούσε να δοθεί – και νομίζω ότι οι περισσότερες συγκλίνουν προς αυτήν – είναι του Π. Ν. Τρεμπέλα: ότι είναι «τo μέσο δηλαδή με το οποίο θα οδηγούνταν στη γνώση του πραγματικού δρόμου της σωτηρίας» Ωστόσο, αν διευρύνουμε την έρευνα σκέψεων και το ψάξουμε μέσα από ένα Λεξικό Συμβόλων όπως π.χ. του Juan – Eduardo Cirlot, θα εντοπίσουμε περισσότερες εκδοχές ερμηνείας που θα μπορούσαν να ταιριάζουν:

Το κλειδί συμβολίζει έναν άθλο υπό πραγμάτωση, ενώ ταυτόχρονα είναι και μέσο για την περαίωσή του. Μπορεί, όμως, να συμβολίσει το κατώφλι ανάμεσα στη συνείδηση και στο ασυνείδητο. Επιπλέον, επειδή ένα κλειδί την εποχή εκείνη του Ιησού, είχε εμφανή συγγένεια/ομοιότητα με το σύμβολο Nem Ankh των Αιγυπτίων (ένας σταυρός με οβάλ κύκλο στο πάνω μέρος, στο σημείο διασταύρωσης) το οποίο συμβολίζει την Αιώνια Ζωή, θα μπορούσε, ο Ιησούς να αναφέρεται στο σύμβολο του κλειδιού της αιώνιας ζωής που ανοίγει την πόρτα του θανάτου για να περάσει ο νεκρός στην αιωνιότητα, φυσικά, υπό την σκέπη της βασιλείας των ουρανών. Αλλά, ως τώρα δεν έχουμε αναρωτηθεί που βρίσκεται αυτή η πόρτα που πρέπει να ξεκλειδώσει το κλειδί.

Το κλειδί μπορεί να συμβολίζει το μέσο για τον Παράδεισο και την λύτρωση, αλλά για να φτάσει κάποιος σε αυτό το επίπεδο κάτι πρέπει να ξεκλειδώσει με αυτό. Σύμφωνα με την διδασκαλία του Αποστόλου Παύλου, γνωρίζουμε την Εκκλησία ως Σώμα Χριστού. Ο Ιησούς ανελήφθη, αλλά οι εκκλησίες ως κτίρια και οι άνθρωποι ως σώματα, είναι στη Γη. Αν ήταν πραγματικό-υλικό κλειδί θα μπορούσε να ξεκλειδώνει έναν ναό όπου εκεί υπάρχουν/κρύβονται πολλές γνώσεις. Αλλά, θεωρώ ότι ο Ιησούς κάνει αναφορά σε ένα πνευματικό κλειδί που ξεκλειδώνει την πύλη του ναού του ανθρώπου. Όπως στο ναό ανοίγεις την πόρτα για να περάσεις στα ενδότερα και ει δυνατόν να φτάσεις στα Άγια των Αγίων, έτσι και ένας άνθρωπος μπορεί να εισέλθει στα ενδότερα και να συναντήσει τον εσώτατο ή ανώτερο εαυτό του. Είναι η σύνδεση του συνειδητού με το υποσυνείδητο και το ασυνείδητο. Με πιο απλά λόγια είναι η πλήρης γνωριμία με τον εαυτό μας σε όλα τα επίπεδα, γιατί εκεί κρύβεται η Γνώση, μέσα μας. Αν δεν γνωρίσουμε τον εαυτό μας δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τίποτε άλλο – μόνο να μαθαίνουμε απλές γνώσεις. Αυτός είναι ο άθλος που, όπως αναφέραμε αρχικά, πρέπει να πραγματωθεί και να περαιωθεί. Ενδεχομένως, λοιπόν, αυτό είναι το «κλειδί της γνώσης» που στέρησαν οι νομοδιδάσκαλοι από τους ίδιους αλλά και από όλους τους άλλους.

diadrastika / Image by Stefan Keller from Pixabay