Image by Anemone123 from Pixabay

Επίκουρος. Ανοχή Σημαίνει Υποταγή

Σπύρος Μακρής
περιεχόμενο σχολιασμού, με στοιχεία δημιουργικής γραφής

Η διδασκαλεία του Επίκουρου είναι μία φιλοσοφία με καθαρά πρακτικές εφαρμογές στην ζωή των ανθρώπων. Ένα από τα πρώτα και βασικά που μαθαίνουμε είναι η αντιμετώπιση του φόβου. Ειδικότερα των φόβων που η κάθε εξουσία εκμεταλλεύεται για να υποδουλώνει, εξαφανίζοντας κάθε είδος ελευθερίας. Η κάθε εξουσία, αν και θεμελιώνεται πάντοτε από το Κράτος και την Βία (Αισχύλου, Προμηθεύς Δεσμώτης στίχος 12), μπορεί άνετα να εκμηδενιστεί εφόσον καταφέρουμε να απαλλαγούμε από δύο βασικούς φόβους: του Θεού και του Θανάτου.

Αν και ο Επίκουρος δεν χρησιμοποίησε ακριβώς αυτά τα λόγια, το συμπέρασμα της φιλοσοφίας του, ως μια από τις βασικές αρχές του θα ήταν πως ανοχή σε αυτούς τους υπέρτατους φόβους σημαίνει υποταγή στον οποιονδήποτε δυνάστη: θρησκευτικό, πολιτικό, οικονομικό. Στη σημερινή εποχή ο δυνάστης που ανεχόμαστε μπορεί να είναι, επίσης, οποιοδήποτε ασκεί οποιουδήποτε είδους βία επάνω σε κάποιον, όπως ενδοοικογενειακή κλπ. Ξεπερνώντας αυτούς τους φόβους, φτάνεις στο ύψιστο αγαθό της Ελευθερίας. Ζεις και απολαμβάνεις την κάθε στιγμή. Στέκεσαι μπροστά στην Ζωή και την αντιμετωπίζεις με θάρρος. Ζεις, σκέφτεσαι, δημιουργείς, πράττεις, δρας, αντιδράς. Υπάρχεις.

Υπάρχεις για τα παιδιά σου και το μέλλον τους, υπάρχεις για σένα και την ζωή σου, υπάρχεις για τους φίλους και τους γύρω σου. Και όλοι μαζί υπάρχουμε και συνυπάρχουμε σαν άνθρωποι καθώς σύμφωνα με τον Αλκιδάμαντα «ουδένα δούλον φύσις πεποίηκεν», δηλαδή, η Φύση δεν δημιουργεί δούλους.

Δεν μας φοβίζει ο Θεός,
Δεν μας ανησυχεί ο Θάνατος
Εύκολα αποκτιέται το Καλό
Και το Κακό εύκολα υποφέρεται.
(Φιλόδημος, Προς Σοφιστάς δ΄7-14)

Το πιο φρικτό από τα κακά,
Ο θάνατος,
Είναι ένα τίποτα για εμάς.
Επειδή όταν υπάρχουμε εμείς,
Ο θάνατος δεν υπάρχει.
Κι όταν υπάρχει ο θάνατος,
Τότε δεν υπάρχουμε εμείς.
(Επιστολή προς Μενοικέα)

Η σωστή γνώση πως ο θάνατος
Δεν είναι τίποτα για μας
Κάνει απολαυστική την θνητότητα της ζωής.
Όχι επειδή της προσθέτει άπειρο χρόνο,
Αλλά επειδή την απαλλάσσει
Από τον πόθο της αθανασίας.
(Επιστολή προς Μενοικέα)

diadrastika / Image by Anemone123 from Pixabay